{"id":6758,"date":"2017-01-09T08:59:45","date_gmt":"2017-01-09T00:59:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iuhrdf.org\/tr\/?p=6758"},"modified":"2017-01-09T08:59:45","modified_gmt":"2017-01-09T00:59:45","slug":"zeytinburnunda-reina-tedirginligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/zeytinburnunda-reina-tedirginligi\/","title":{"rendered":"Zeytinburnu\u2019nda Reina tedirginli\u011fi"},"content":{"rendered":"

Reina katliamc\u0131s\u0131n\u0131n Orta Asya k\u00f6kenli oldu\u011funun belirlenmesinin ard\u0131ndan, \u2018\u0130stanbul\u2019daki Orta Asya\u2019 olarak bilinen Zeytinburnu\u2019nda ya\u015fayan soyda\u015f g\u00f6\u00e7menler aras\u0131nda tedirginlik hakim…<\/strong>
\n1950\u2019li y\u0131llarda il\u00e7eye gelen K\u0131rg\u0131z, Kazak ve Uygur T\u00fcrkleri, i\u00e7lerinden ter\u00f6rist \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor ama yine de son d\u00f6nemlerde il\u00e7eye gelip yerle\u015fen baz\u0131 soyda\u015flara \u015f\u00fcpheli g\u00f6zlerle bak\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ortak\u00f6y\u2019deki g\u00f6zde e\u011flence merkezi Reina<\/a>\u2019da d\u00fczenlenen ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131 Zeytinburnu<\/a> il\u00e7esinde de endi\u015fe ve tedirginli\u011fe neden oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Orta Asya k\u00f6kenli oldu\u011fu belirlenen ter\u00f6rist, Reina\u2019ya Zeytinburnu 58. Bulvar\u2019dan bindi\u011fi bir taksiyle gitti ve katliam\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdikten sonra yine il\u00e7eye d\u00f6nd\u00fc. 1950\u2019li y\u0131llarda il\u00e7eye gelip yerle\u015fen Afgan, K\u0131rg\u0131z, Kazak ve Uygur T\u00fcrkleri, i\u00e7lerinden ter\u00f6rist \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor ama son d\u00f6nemde gelenlere \u015f\u00fcpheyle bak\u0131yor. Nuripa\u015fa Mahallesi muhtar\u0131 Y\u0131lmaz Kaya ise, \u201coturum izni\u201d kriteri nedeniyle semtinde hangi yabanc\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131k bilemedi\u011fini belirterek, g\u00f6\u00e7le birlikte ortaya \u00e7\u0131kan asayi\u015f sorunlar\u0131ndan yak\u0131n\u0131yor.<\/p>\n

Reina\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi katliam\u0131n ard\u0131ndan kay\u0131plara kar\u0131\u015fan ter\u00f6risti arama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ederken, sald\u0131rgan\u0131n Zeytinburnu\u2019nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi sonras\u0131 g\u00f6zler bu il\u00e7eye \u00e7evrildi. Son y\u0131llarda yo\u011fun bir g\u00f6\u00e7 ak\u0131n\u0131na maruz kalan Zeytinburnu\u2019nda tedirginlik hakim.<\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fck \u2018Orta Asya\u2019<\/strong><\/p>\n

G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri, son 2 g\u00fcnd\u00fcr il\u00e7ede baz\u0131 adreslere operasyon d\u00fczenlemeye devam ediyor. 1950\u2019li y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019ye gelen \u00e7ok say\u0131da Afgan T\u00fcrkmeni, K\u0131rg\u0131z, Kazak ve Uygur T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 il\u00e7ede polis de alarmda.<\/p>\n

Ter\u00f6ristin, sald\u0131r\u0131y\u0131 \u00fcstlenen DAE\u015e\u2019in K\u0131rg\u0131z, \u00c7e\u00e7en, \u00d6zbek ve Da\u011f\u0131stanl\u0131lar\u0131n da bulundu\u011fu gruptan oldu\u011fu iddias\u0131, \u00f6zellikle il\u00e7edeki Nuripa\u015fa mahallesini ilgilendiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc mahallenin 62. ve 63. sokaklar neredeyse K\u0131rg\u0131zistan<\/a> ve Kazakistan<\/a>\u2019a d\u00f6nm\u00fc\u015f. \u0130ki soka\u011f\u0131n n\u00fcfusunun neredeyse tamam\u0131 Orta Asya g\u00f6\u00e7menlerinden olu\u015fuyor. Kendi restoran, kafe, market hatta kuaf\u00f6rleri bulunan g\u00f6\u00e7menler, semtte g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir de\u011fi\u015fim de yaratm\u0131\u015f.<\/p>\n

\u00c7ocuklu\u011funda T\u00fcrkiye\u2019ye gelip art\u0131k torun sahibi olmu\u015f g\u00f6\u00e7menler, vatanda\u015fl\u0131k da alarak bizden biri olmu\u015f. Ancak onlar bile son d\u00f6nemde gelen kendi soyda\u015flar\u0131ndan rahats\u0131z. Y\u0131llar \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019ye gelen Uygur T\u00fcrkleri \u00f6zelikle son birka\u00e7 y\u0131lda T\u00fcrkiye\u2019ye ta\u015f\u0131nan soyda\u015flar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7e kapan\u0131k ve ili\u015fki kurmaktan uzak oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u2018Bizimle konu\u015fmuyorlar\u2019<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 mahalle sakinleri ise y\u00fcksek fiyatlarla restoran, kafe ve market gibi ticarethaneler a\u00e7an g\u00f6\u00e7menlerin bu i\u015fleri paravan olarak kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Babas\u0131 1952\u2019de T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 eden Do\u011fu T\u00fcrkistan<\/a>l\u0131 Murat Temiz, dericilik yap\u0131yor. Temiz, yeni gelen soyda\u015flar\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7e bilmelerine ra\u011fmen kimseyle konu\u015fmak istemediklerini aktararak, \u201c\u00c7ok fazla pansiyon kiral\u0131yorlar, hatta d\u00fckkanlar a\u00e7\u0131yorlar. Gelen giden m\u00fc\u015fterileri olmamas\u0131na ra\u011fmen bir sokakta ad\u0131m ba\u015f\u0131 restoran var. Bu finansal kaynak nereden geliyor?\u201d diyor. \u0130l\u00e7ede emlak\u00e7\u0131l\u0131k yapan Osman Uslu da, \u201cBen kimliksiz gezmeye korkarken, g\u00f6\u00e7menler kimliksiz rahat\u00e7a dola\u015fabiliyorlar. G\u00f6\u00e7menler gelmeye ba\u015flay\u0131nca kiralar f\u0131rlad\u0131. G\u00fcnl\u00fck ya da k\u0131sa s\u00fcreli evler tutuyorlar. Kalabal\u0131k \u015fekilde buralarda ya\u015f\u0131yorlar. Ancak kim kal\u0131yor, nas\u0131l kal\u0131yor? Kimse bilmiyor\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n

\u2018Bu i\u015fyerleri paravan\u2019<\/strong><\/p>\n

Zeytinburnu\u2019na 1950\u2019lerde gelen Re\u015fithan G\u00f6kay da bir Uygur T\u00fcrk\u00fc. G\u00f6kay, y\u0131llard\u0131r il\u00e7ede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cBizim geldi\u011fimiz d\u00f6nemle \u015fimdi aras\u0131nda epey fark var. Eskiden bir toplumsal d\u00fczen vard\u0131. Art\u0131k T\u00fcrkiye\u2019ye gelenler aras\u0131nda da her t\u00fcrl\u00fc kesim var. Bu insanlar\u0131n ne t\u00fcr e\u011filimleri var, neye inan\u0131yor, nas\u0131l ya\u015f\u0131yor? Kestirmek zor\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n

G\u00f6kay, \u00f6zellikle gen\u00e7lerin Radikal<\/a> gruplara kat\u0131l\u0131m g\u00f6sterebildi\u011fini belirterek, \u201cSon d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019ye gelen soyda\u015flar\u0131m\u0131z aras\u0131nda bu tip e\u011filimli olanlar\u0131 duyuyoruz. Bizlerin bir alakas\u0131 yok belki ama bu bilinen bir olgu\u201d diyor. Zeytinburnu, \u00fclkelerindeki i\u00e7 sava\u015f, siyasi ve ekonomik sorunlar nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019ye gelen Afgan T\u00fcrkmenleri i\u00e7in de ilk durak. 19 ya\u015f\u0131ndaki Murtaza \u015eerifbey de bu isimlerden. Az bildi\u011fi T\u00fcrk\u00e7esiyle genellikle tekstil i\u015finde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan \u015eerifbey, \u201cBen kaynak\u00e7\u0131l\u0131k yap\u0131yorum. Ama tekstil ve ka\u011f\u0131t toplayarak ge\u00e7inenler de var. Bizim ter\u00f6rle bir ilgimiz yok. Bu tip olaylar oldu\u011funda ister istemez tedirgin oluyoruz\u201d diyor.<\/p>\n

\u20183 y\u0131ld\u0131r ciddi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u2019<\/strong><\/p>\n

\u0130l\u00e7e sakinlerinden Abdullah Sar\u0131 ise tedirgin olduklar\u0131n\u0131 belirterek, \u201cSon 3 y\u0131lda burada ciddi bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu. Ben tekstil i\u015fi yap\u0131yordum, d\u00fckkanlar\u0131m vard\u0131 ancak kapatmak zorunda kald\u0131m. Yeni gelen g\u00f6\u00e7menler ise buna ra\u011fmen s\u00fcrekli d\u00fckkan a\u00e7\u0131yorlar. Kimseye selam bile vermiyorlar, konu\u015fmuyorlar\u201d s\u00f6zleriyle mahalledeki durumu anlat\u0131yor. 45 y\u0131ld\u0131r il\u00e7ede ya\u015fayan Turgay Co\u015fkuny\u00fcrek de, \u201cBuraya gelenler kim bilmiyoruz. Ayn\u0131 apartmanda, yan dairemde kimin oturdu\u011funu bilmiyorum\u201d diyor.<\/p>\n

Muhtar Kaya: Ka\u00e7 ki\u015fi ya\u015f\u0131yor bilmiyorum<\/strong><\/p>\n

G\u00f6\u00e7menlerin yo\u011funluklu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Nuripa\u015fa Mahallesi muhtar\u0131 Y\u0131lmaz Kaya da, uzun y\u0131llar \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019ye gelen T\u00fcrki g\u00f6\u00e7menlerin art\u0131k tamamen entegre oldu\u011funu belirterek, \u201cOnlar ayn\u0131 bizim gibi, biz onlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131yla b\u00fcy\u00fcd\u00fck zaten. Ben do\u011fma b\u00fcy\u00fcme bu mahalledeyim. Kazaklar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131yla beraber b\u00fcy\u00fcd\u00fck. Ancak son y\u0131llarda adres kay\u0131t sistemindeki bo\u015fluklardan baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar oluyor. O y\u00fczden ben bile \u015fimdi muhtar olarak mahallemde ka\u00e7 ki\u015fi ya\u015f\u0131yor rakamsal olarak bilmiyorum. Adres kay\u0131t sistemi T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131 kaydediyor, yabanc\u0131 uyruklular\u0131n ikametgah tezkeresi varsa kaydediyor yoksa etmiyor. Dolay\u0131s\u0131yla kim nerede nas\u0131l kal\u0131yor tespit etmek g\u00fc\u00e7le\u015fiyor\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n

\u2018Birle\u015fmi\u015f Milletler gibi\u2019<\/strong><\/p>\n

Muhtar Y\u0131lmaz Kaya, mahallede kay\u0131tl\u0131 olmadan ya\u015fayan \u00e7ok say\u0131da insan oldu\u011funu tahmin ediyor. Kaya, \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \"\"\u201cGelenlerin kontrol\u00fc \u00e7ok zor. Bu da asayi\u015fi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu durum \u00f6zellikle son 3-4 y\u0131ld\u0131r s\u00f6z konusu. Son d\u00f6nemde gayrimenkul al\u0131mlar\u0131 da ba\u015flad\u0131. \u0130\u015f yerleri, apartmanlar sat\u0131n al\u0131yorlar. Daha sonra devlet onlara yasal olarak 6 ayl\u0131k 1 y\u0131ll\u0131k oturma izni veriyor. Bu yolla ikametgah tezkeresi al\u0131yorlar. Sokakta, sa\u011fda, solda esnafa bir bak\u0131yorsun yabanc\u0131.<\/p>\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler mahallesi gibi her kesimden insan var ama tabii a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 belli \u00fclke vatanda\u015flar\u0131. Fakat adaptasyonlar\u0131 \u00e7ok kolay olmuyor. D\u00fckkanlar kiralan\u0131p oda oda b\u00f6l\u00fcnerek kiraya veriliyor. Bunlar da yar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131 olu\u015fturacak. Seninle birlikte camiye geliyor, manavda, markette, bakkalda seninle birlikte al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131yor.\u201d<\/p>\n

\u2018Biz vatans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok iyi biliyoruz\u2019<\/strong><\/p>\n

Zeytinbur-nu\u2019ndaki Do\u011fu T\u00fcrkistan Gen\u00e7lik ve K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi sekreteri Tibet Y\u00fccet\u00fcrk ise mahalle sakinlerinin baz\u0131 s\u00f6zlerine tepkili. Y\u00fccet\u00fcrk, \u201cBiz Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019dan ter\u00f6r eylemi yapaca\u011f\u0131z diye gelmedik. Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da bir zul\u00fcm var. Bizim gidece\u011fimiz ba\u015fka yer yok. Biz vatans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok iyi biliyoruz. Her milletin yanl\u0131\u015f insan\u0131 \u00e7ok. T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 olup I\u015e\u0130D\u2019e giden yok mu? Muhakkak ki vard\u0131r b\u00f6yle cahil insanlar. B\u00f6yle cahil insanlar\u0131 biz kabul etmiyoruz\u201d ifadelerini kullan\u0131yor. Y\u00fccet\u00fcrk, sald\u0131r\u0131y\u0131 bir Uygur T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131na inanmad\u0131\u011f\u0131na belirterek, \u201cT\u00fcrki cumhuriyetlerden belki gelmi\u015f, kafas\u0131 y\u0131kanm\u0131\u015f cahil bir insan\u0131n bu \u015fekilde bir katliam yapmas\u0131 hepimizin onuruna dokunuyor. Bu \u015fekilde hareket etmesi \u00e7ok yanl\u0131\u015f bir \u015fey\u201d diyor.<\/p>\n

Milliyet Haber<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Reina katliamc\u0131s\u0131n\u0131n Orta Asya k\u00f6kenli oldu\u011funun belirlenmesinin ard\u0131ndan, \u2018\u0130stanbul\u2019daki Orta Asya\u2019 olarak bilinen Zeytinburnu\u2019nda ya\u015fayan soyda\u015f g\u00f6\u00e7menler aras\u0131nda tedirginlik hakim… 1950\u2019li y\u0131llarda il\u00e7eye gelen K\u0131rg\u0131z, Kazak ve Uygur T\u00fcrkleri, i\u00e7lerinden…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6760,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[282],"tags":[],"class_list":["post-6758","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkistan-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6758"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6761,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6758\/revisions\/6761"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}