{"id":7302,"date":"2017-06-16T07:29:58","date_gmt":"2017-06-15T23:29:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iuhrdf.org\/tr\/?p=7302"},"modified":"2017-06-16T07:29:58","modified_gmt":"2017-06-15T23:29:58","slug":"sio-turkistani-kusatma-projesidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/sio-turkistani-kusatma-projesidir\/","title":{"rendered":"\u015e\u0130\u00d6 T\u00fcrkistan&#8217;\u0131 ku\u015fatma projesidir"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-7303 alignright\" src=\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/004.jpg\" alt=\"\" width=\"345\" height=\"313\" srcset=\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/004.jpg 661w, https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/004-300x272.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 345px) 100vw, 345px\" \/>Rusya ve \u00c7in\u2019in istihbarat payla\u015f\u0131m\u0131 ama\u00e7l\u0131 kurulan ve \u015fimdi d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczde 40 n\u00fcfusunu i\u00e7eren ve d\u00f6rt n\u00fckleer g\u00fcc\u00fc b\u00fcnyesinde bulunduran \u015e\u0130\u00d6 bug\u00fcn T\u00fcrkistan&#8217;\u0131 ku\u015fatma projesi haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">8-9 Haziranda Kazakistan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Astana\u2019da \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn zirve toplant\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Toplant\u0131da Hindistan ve Pakistan \u015e\u0130\u00d6 tam \u00fcyesi oldular. \u201cD\u00fcnya B\u00fclteni\u201d bu toplant\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda \u00d6zbek muhalif siyaset\u00e7i\u00a0Dr.\u00a0Namoz\u00a0Normumin\u00a0Mohammad\u2019\u0131n\u00a0g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u00f6\u011frendi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Size g\u00f6re \u015e\u0130\u00d6 nas\u0131l bir \u00f6rg\u00fctt\u00fcr?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc bug\u00fcne kadar az rastlanan bir uluslararas\u0131 olu\u015fumdur. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Rusya ve \u00c7in\u2019in istihbarat payla\u015f\u0131m\u0131 ama\u00e7l\u0131 kurulan \u015e\u0130\u00d6 \u015fimdi d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczde 40 n\u00fcfusunu i\u00e7eren ve d\u00f6rt n\u00fckleer g\u00fcc\u00fc b\u00fcnyesinde bulunduran bir dev organizasyona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u00d6rg\u00fct \u00fcyesi devletler kendi b\u00f6lgelerinde \u0130slami radikalizmi \u00f6nlemeden ba\u015flayarak geni\u015f ekonomik i\u015fbirli\u011fine soyundular. Askeri i\u015fbirli\u011fi de buna dahil. Ancak AB ya da NATO\u2019ya k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda \u015e\u0130\u00d6 yine de ideolojisi kesinle\u015fmeyen, \u00fcye devletler aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli rekabet, b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131 ve hatta d\u00fc\u015fmanl\u0131klar olan bir yap\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, yeni \u00fcyeler olan Hindistan ve Pakistan aras\u0131na Ke\u015fmir sorunundan dolay\u0131 zaman zaman siyasi krizler ve hatta askeri \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015e\u0130\u00d6 ABD ve AB rakip olabilir mi?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fin asl\u0131nda b\u00f6yle rekabet elbette vard\u0131r. \u00d6zellikle Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu b\u00f6yledir. Sadece rekabet de\u011fil bat\u0131 ve Rusya aras\u0131na bir stratejik sava\u015f s\u00f6z konusudur. Bu sava\u015f eskisi gibi so\u011fuk sava\u015f de\u011fil, karma sava\u015ft\u0131r. Bat\u0131 Ukrayna\u2019y\u0131 kendi etki alan\u0131n alarak Rusya\u2019ya a\u011f\u0131r bir darbe indirdi. Yakla\u015f\u0131k 10 bin ki\u015fi bu \u00fclkesindeki \u00e7at\u0131\u015fmalarda \u00f6ld\u00fc. Rusya bat\u0131ya kar\u015f\u0131 koyabilmek i\u00e7in yeni ortaklar aramaktad\u0131r. \u0130\u015fte \u015e\u0130\u00d6 orta \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ana nedenlerinden biri budur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan \u00c7in ve ABD aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck jeopolitik ve ekonomik rekabet s\u00f6z konusudur. \u0130\u015fin ilgin\u00e7 taraf\u0131 bu \u00fclkeler ayn\u0131 zamanda kendi aralar\u0131nda i\u015fbirli\u011fi de yapmak istiyorlar. \u00d6rne\u011fin, \u00c7in\u2019in Yeni \u0130pek Yolu projesi AB ile i\u015fbirli\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6yle karma\u015f\u0131k durumu nas\u0131l yorumlars\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu i\u015fte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde post modern d\u00fcnyan\u0131n yeni halidir. Yani d\u00fcnyadaki lider \u00fclkeler kendi aralar\u0131nda b\u00fcy\u00fck rekabet i\u00e7indeler ayn\u0131 zamanda \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi i\u015fbirli\u011finden de vazge\u00e7emiyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015e\u0130\u00d6 \u00fclkeleri kendi aralar\u0131ndaki sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zebilir mi size g\u00f6re?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu zor bir s\u00fcre\u00e7tir. Dedi\u011fim gibi \u015e\u0130\u00d6 bir ideolojisi olmayan (zaten olamaz da), post modern d\u00fcnyada kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumay\u0131 ama\u00e7layan devletler toplulu\u011fudur. \u015eimdi \u00c7in ve Pakistan b\u00fcy\u00fck rekabet i\u00e7indeler. Hindistan ve Pakistan\u2019\u0131n durumu zaten bellidir. Burada herkes \u00f6ncelikle kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek hareket edecektir. \u00d6rne\u011fin: Rusya\u2019n\u0131n \u015e\u0130\u00d6\u2019 den b\u00fcy\u00fck ekonomik ve askeri; silah sat\u0131\u015f\u0131 beklentileri vard\u0131r\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015e\u0130\u00d6 kendi b\u00f6lgesinde istikrara katk\u0131 sa\u011flayabilecek mi?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunu s\u00f6ylemek zordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortada Afganistan sorunu vard\u0131r. \u015e\u0130\u00d6 \u015fu anda etki alan\u0131 olarak Afganistan\u2019\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ama bu \u00fclke asl\u0131nda b\u00f6lgede de bat\u0131n\u0131n bir \u00fcss\u00fc say\u0131l\u0131r. Son NATO zirvesinde bu \u00f6rg\u00fcte \u00fcye \u00fclkeleri Afganistan\u2019daki asker say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rma karar\u0131 ald\u0131. Yani bat\u0131 Afganistan\u2019dan vazge\u00e7meyecektir. Dolay\u0131s\u0131yla, bu \u00fclkede b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldiler. \u00c7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u015fiddetlenmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f6rt Orta Asya \u00fclkesi \u015e\u0130\u00d6 \u00fcyesidir. Bunarl\u0131n durumunu nas\u0131l de\u011ferlendirilmeli?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu d\u00f6rt \u00fclke Kazakistan, \u00d6zbekistan, K\u0131rg\u0131zistan ve Tacikistan\u2019d\u0131r. \u015e\u0130\u00d6 radikalizmle m\u00fccadele alt\u0131nda b\u00f6lgedeki \u0130slami geli\u015fmeleri kontrol alt\u0131nda tutmaya ve \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizlemiyor. Esas\u0131nda \u015e\u0130O Orta Asya ya da as\u0131l ad\u0131 ile T\u00fcrkistan\u2019\u0131 ku\u015fatma projesidir. SSCB da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra \u00fclkelerimizde g\u00fczel geli\u015fmeler oldu. T\u00fcrkistan bir \u0130slam medeniyetin merkezidir. \u015eu anda b\u00f6lgemiz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yeniden uyanmaktad\u0131r. \u00d6nemli olan bu uyan\u0131\u015f\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, ak\u0131ll\u0131 ve \u015e\u0130\u00d6 gibi \u00f6rg\u00fctleri tam olmasa bile kar\u015f\u0131s\u0131na almadan ger\u00e7ekle\u015fmesidir. \u00d6rg\u00fct\u00fcn son toplant\u0131s\u0131nda \u00d6zbekistan\u2019\u0131n yeni Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u015eevket Mirziyayev K\u0131rg\u0131zistan\u2019a s\u0131n\u0131rlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Bu \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015e\u0130\u00d6 \u00fcyesi Orta Asya devletleri kendi aralar\u0131nda birlik beraberli\u011fi sa\u011flayarak bu \u00f6rg\u00fctte \u00f6nemli g\u00fc\u00e7 hal\u0131na gelirler. Yoksa \u015e\u0130O bizi kendi b\u00fcnyesinde eritir ve yok eder. Bunun \u00f6rne\u011fi, \u015fu an Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ya\u015fananlard\u0131r\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dr. Namoz N. Mohammad kimdir?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1957 y\u0131l\u0131nda imam Tirmizi\u2019nin memleketi Tirmiz \u015fehrine yak\u0131n bir k\u00f6yde do\u011fdu. 1980\u2019de Ta\u015fkent T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nden mezun olduktan sonra genel cerrahi uzman\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00f6nce \u00d6zbekistan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sonra ise \u0130slam Kerimov rejimine muhalefet etmek i\u00e7in siyasi hayata kat\u0131ld\u0131. 1993\u2019te muhalefete kar\u015f\u0131 uygulanan bask\u0131dan dolay\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye geldi.<br \/>\nT\u00fcrkiye\u2019de siyasi faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrmekle beraber, \u0130slam dini ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 tarihi konular\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalarda bulundu. \u00d6zbekistan\u2019daki siyasi durum ve toplumsal hayat hakk\u0131nda kitaplar ve makaleler yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Muhaceretteki T\u00fcrkistan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n sivil kurulu\u015fu olan \u201cT\u00fcrkistan-Der\u201d kurucu \u00fcyesi olan Dr. Namaz N. Muhammed, \u00d6zbek dili yan\u0131nda, Anadolu T\u00fcrk\u00e7esi, Rus\u00e7a, Norve\u00e7\u00e7e, orta derecede Arap\u00e7a ve \u0130ngilizce bilmektedir. Evli ve 3 \u00e7ocuk babas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">kaynak: <a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haberler\/402001\/sio-turkistani-kusatma-projesidir\">D\u00fcnya B\u00fclteni<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusya ve \u00c7in\u2019in istihbarat payla\u015f\u0131m\u0131 ama\u00e7l\u0131 kurulan ve \u015fimdi d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczde 40 n\u00fcfusunu i\u00e7eren ve d\u00f6rt n\u00fckleer g\u00fcc\u00fc b\u00fcnyesinde bulunduran \u015e\u0130\u00d6 bug\u00fcn T\u00fcrkistan&#8217;\u0131 ku\u015fatma projesi haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 8-9 Haziranda Kazakistan\u2019\u0131n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[281,280],"tags":[],"class_list":["post-7302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uygur-haberleri","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7302"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7304,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7302\/revisions\/7304"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}