![\"\"](\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/51f2f2edf93f38b0a52f9a7ed9834912.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Uygur yazar ve ekonomist \u0130lham Tohti, Almanya merkezli Weimar \u0130nsan Haklar\u0131 \u00d6d\u00fcl\u00fc’ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc. 2014 y\u0131l\u0131nda \u00c7in’de \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lan \u0130lham Tohti’ye bir\u00e7ok uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc, projelerinde geni\u015f yer ay\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc, k\u0131z\u0131 Cevher \u0130lham (soyad\u0131 baba isminden al\u0131n\u0131r) ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir\u00e7ok proje ile \u0130lham Tohti’ye olan deste\u011fini g\u00f6stermi\u015fti. Ayr\u0131ca PEN ve Martin Ennals gibi insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinden \u00f6d\u00fcller alan Tohti, Uygurlar\u0131n uluslararas\u0131 alanda sembol ismi olmaya devam ediyor.<\/p>\n
\u0130lham Tohti 2009 y\u0131l\u0131nda \u00dcr\u00fcm\u00e7i’de ya\u015fanan 5 Temmuz katliamlar\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya duyurmak i\u00e7in uyghurbiz.net ad\u0131yla bir site kurmu\u015f ve Han \u00c7inlileri ile Uygurlar aras\u0131ndaki problemleri akademik a\u00e7\u0131dan ele alm\u0131\u015ft\u0131. Pekin’deki bir \u00fcniversitede daha sonralar\u0131 bu konuda bir\u00e7ok konferans veren Tohti, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 de\u011fil bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, isteklerini \u00c7in Anayasas\u0131’n\u0131n y\u00fcr\u00fctmeye konulmayan maddeleri \u00fczerinden ifade etmi\u015fti.<\/p>\n
Tohti’nin seslendirdi\u011fi anadilde e\u011fitim, \u00f6zerk b\u00f6lgede yerel halka siyasi-ekonomik \u00f6ncelik tan\u0131nmas\u0131 gibi halihaz\u0131rda \u00c7in Anayasas\u0131’nda bulunan talepler, \u00c7in H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan sert bir tepkiyle kar\u015f\u0131land\u0131. \u00dcr\u00fcm\u00e7i olaylar\u0131ndan \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra tutuklanan \u0130lham Tohti uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin ve Obama y\u00f6netiminin bask\u0131s\u0131 sonras\u0131nda 23 A\u011fustos’ta serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131ysa da 2014 y\u0131l\u0131nda tekrar tutuklanarak \u00f6m\u00fcr boyu hapse mahkum edildi.<\/p>\n
Weimar \u0130nsan Haklar\u0131 \u00d6d\u00fcl\u00fc i\u00e7in yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada \u015fu s\u00f6zler dile getirildi:\u00a0“Pekin Milletler Merkezi \u00dcniversitesi’nin \u00fcnl\u00fc ekonomi ve sosyal bilimler profes\u00f6r\u00fc olan \u0130lham Tohti, Uygurlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumsal ve ekonomik \u00e7\u0131kmazlar\u0131 y\u0131lmaz bir \u015fekilde topluma anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fan biri oldu. O, her zaman Uygurlar ile Han \u00c7inlilerinin bir arada bar\u0131\u015f halinde ya\u015fayabileceklerinin savunucusuydu. Ekim 2014’te bu etnik k\u00f6pr\u00fcleri kuran adam \u00c7in taraf\u0131ndan \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131na tabi tutuldu. \u0130lham Tohti’ye verilen bu ac\u0131mas\u0131z ceza, \u00c7in H\u00fck\u00fcmeti’ni b\u00f6lgede bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm istemedi\u011fi konusunda zan alt\u0131nda b\u0131rakmaktad\u0131r. \u015eehir konseyi (Weimar) onun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l m\u00fccadelesini asla unutmayacak ve onun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele verecektir.”<\/em><\/p>\n