{"id":7508,"date":"2022-11-27T05:34:00","date_gmt":"2022-11-26T21:34:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iuhrdf.org\/tr\/?p=7508"},"modified":"2022-11-27T08:14:13","modified_gmt":"2022-11-27T00:14:13","slug":"dogu-turkistanda-30-kisinin-hayatini-kaybettigi-yangin-sonrasi-protesto-turkiyeye-cin-icin-acil-mudahale-cagrisi-yaptilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/dogu-turkistanda-30-kisinin-hayatini-kaybettigi-yangin-sonrasi-protesto-turkiyeye-cin-icin-acil-mudahale-cagrisi-yaptilar\/","title":{"rendered":"Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;da 30 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi yang\u0131n sonras\u0131 protesto: T\u00fcrkiye&#8217;ye \u00c7in i\u00e7in &#8216;acil m\u00fcdahale&#8217; \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131lar"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7in, Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;da koronavir\u00fcs bahanesiyle skandal uygulamalara imza atarak yol giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131, site kap\u0131lar\u0131n\u0131 kapatt\u0131. Bir apartmanda \u00e7\u0131kan yang\u0131n sonras\u0131 yollar\u0131n kapal\u0131 olmas\u0131 nedeniyle itfaiye 3 saat sonra olay yerine ula\u015ft\u0131. \u0130tfaiye&#8217;nin yang\u0131na m\u00fcdahalede ge\u00e7 kalmas\u0131 nedeniyle baz\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar yanarak \u015fehit oldu. \u0130stanbul&#8217;daki \u00c7in konsoloslu\u011fu \u00f6n\u00fcnde vah\u015fet olaya ili\u015fkin protesto yap\u0131ld\u0131. Bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapan Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar \u00c7in&#8217;e yapt\u0131r\u0131m isteyerek T\u00fcrkiye&#8217;ye \u00e7a\u011fr\u0131da bulundu.<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/icdn.tgrthaber.com.tr\/crop\/850x400\/static\/haberler\/22-11\/26\/in.jpg\" alt=\"Do\u011fu T\u00fcrkistan&#039;da 30 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi yang\u0131n sonras\u0131 protesto: T\u00fcrkiye&#039;ye \u00c7in i\u00e7in &#039;acil m\u00fcdahale&#039; \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131lar\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><br><a href=\"https:\/\/www.tgrthaber.com.tr\/gundem\/dogu-turkistanda-30-kisinin-hayatini-kaybettigi-yangin-sonrasi-protesto-turkiyeye-cin-icin-acil-mudahale-cagrisi-yaptilar-2857542\">Edit\u00f6r :\u00a0Murat Makas tgrt haber<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in&#8217;de Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;a uygulanan skandal politikalar devam ediyor. Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;da pandemi bahanesiyle yol \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131, site kap\u0131lar\u0131, apartmanlar\u0131n kap\u0131lar\u0131 hatta kat merdivenleri komple kapat\u0131larak insanlar hastal\u0131k ve a\u00e7l\u0131\u011fa terk edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kapat\u0131lan apartmanlardan birinde yang\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve itfaiyenin 3 saat sonra geldi\u011fi \u00f6\u011frenildi. Yollar\u0131n kapal\u0131 olmas\u0131ndan dolay\u0131 itfaiyenin yang\u0131na m\u00fcdahale edilememesi sonras\u0131 apartmanda \u00e7ok say\u0131da Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 yanarak \u015fehit oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul&#8217;daki Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar bug\u00fcn saat 14.00&#8217;da Sar\u0131yer&#8217;deki \u00c7in Konsoloslu\u011fu \u00f6n\u00fcnde protesto d\u00fczenleyerek zulme sessiz kalmad\u0131. Protestocular\u0131n bas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan STK&#8217;lar Birli\u011fi ba\u015fkan\u0131 Hidayet O\u011fuzhan okudu.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.tgrthaber.com.tr\/yasam\/dogu-turkistanli-aile-6-yildir-evlatlarini-goremedi-2768217\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015fu ifadeler yer ald\u0131:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>24 Kas\u0131m 30\u2019dan fazla masum insan hayat\u0131n\u0131 kovid bahanesi ile kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 binada yanarak kaybetti. 24 Kas\u0131m biz Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar i\u00e7in vehim ve hi\u00e7 unutmayaca\u011f\u0131m\u0131z bir g\u00fcnd\u00fcr. 24 Kas\u0131m ak\u015fam saatlerinde Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n ba\u015fkenti \u00dcr\u00fcm\u00e7i \u015fehrinde Uygurlar\u0131n yo\u011funlukta oldu\u011fu bir mahallede yang\u0131n vah\u015feti ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Meydana gelen bu yang\u0131n esnas\u0131nda \u00c7in y\u00f6netimi taraf\u0131ndan Kovid bahanesiyle kap\u0131lar\u0131n ve yang\u0131n merdivenlerin kaynat\u0131larak kapat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, bina sakinlerinin an\u0131nda haber vermelerine ra\u011fmen yang\u0131n arabalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel yollar\u0131n dahi kapat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ve ge\u00e7i\u015flerine zaman\u0131nda m\u00fcsaade etmemelerinden dolay\u0131 aralar\u0131nda \u00e7ocuklar ve kad\u0131nlar bulunan&nbsp;<strong>30 k\u00fcs\u00fcr Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 yanarak ve baz\u0131lar\u0131 kendilerini 25 katl\u0131 binadan atarak hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Biz bu ac\u0131 haberi d\u00fcnya ile payla\u015fmak ve bu vah\u015fetin tek sorumlusu olan i\u015fgalci \u00c7in\u2019in bu zalimane fa\u015fist uygulamas\u0131n\u0131 k\u0131namak, lanetlemek ve halk\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 vah\u015fet ve hala maruz kald\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 durdurmak amac\u0131yla t\u00fcm milletimiz, STK temsilcilerimiz ile burada bulunuyoruz.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7in A\u011fustos 2022 tarihinden bug\u00fcne kadar Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n farkl\u0131 \u015fehirlerinde \u201cs\u0131f\u0131r kovid\u201d ad\u0131 alt\u0131nda insani olmayan uygulamalar ile halk\u0131 evlerine kapat\u0131p, g\u0131da ve sa\u011fl\u0131k ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 aksatarak binlerce insan\u0131n a\u00e7l\u0131k ya da hastal\u0131ktan dolay\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine neden olmu\u015ftur.<\/strong>&nbsp;\u00c7in bu k\u0131sa s\u00fcre\u00e7te \u201ckarantina kamplar\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda daha fazla toplama kamp\u0131 in\u015fa ederek, 2016 y\u0131l\u0131ndan bug\u00fcne kadar devam ettirdi\u011fi toplama kamplar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 daha artt\u0131rarak, soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131n\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendirmektedir. 24 Kas\u0131m Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc ak\u015fam \u00dcr\u00fcm\u00e7i\u2019de ya\u015fanan bu vahim olay, \u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131n\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini hi\u00e7e sayarak uygulad\u0131\u011f\u0131 \u201cs\u00f6zde karantina\u201d, asl\u0131nda \u201cinsanlar\u0131 eve kapatarak \u00f6ld\u00fcrme\u201d olay\u0131d\u0131r ve bu \u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da uygulamakta oldu\u011fu vah\u015fetin ve soyk\u0131r\u0131m uygulamas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan biridir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">SOSYAL MEDYA PAYLA\u015eIMINA TUTUKLAMA<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgilere g\u00f6re Urum\u00e7i Yang\u0131n\u0131da 5 aile \u00e7ocuklar\u0131 ile birlikte yanarak hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Yang\u0131n esnas\u0131nda \u00c7in makamlar\u0131n\u0131n yang\u0131n arabalar\u0131, polisler, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na \u201cm\u00fcdahale etmeme\u201d talimat\u0131 do\u011frultusunda hi\u00e7bir devlet yetkilileri m\u00fcdahale etmemi\u015f,<\/strong>&nbsp;\u00e7evrede ya\u015famakta olan kom\u015fular\u0131 dahi kap\u0131lar\u0131n kapal\u0131 olmas\u0131 nedeni ile sadece izlemeye mahk\u00fbm b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu vah\u015fet sonras\u0131 devam eden zulme \u00dcr\u00fcm\u00e7i halk\u0131 \u00c7in\u2019in kapatma politikalar\u0131na ra\u011fmen sokaklarda eylem yapm\u0131\u015f, sosyal medyalarda tepkilerini g\u00f6stermi\u015f, kendi hayatlar\u0131n\u0131 tehlikeye atma pahas\u0131na bile olsa hak arama m\u00fccadelesi vermektedir. \u00c7in Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131n\u0131n hakl\u0131 ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylemlerini zorla bast\u0131rm\u0131\u015f, sosyal medya payla\u015f\u0131m\u0131 yapanlar\u0131 tutuklam\u0131\u015f ve halka a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k tehdit mesajlar\u0131 g\u00f6ndermi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">SOYKIRIM SU\u00c7U<\/h3>\n\n\n\n<p>73 y\u0131ld\u0131r \u00c7in esareti alt\u0131ndaki Do\u011fu T\u00fcrkistan farkl\u0131 \u00fcslup ve boyutlarda katliam ve soyk\u0131r\u0131ma maruz kalm\u0131\u015f, insan haklar\u0131 ihlalleri insaniyet tarihinin en u\u00e7 noktas\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fgal g\u00fcn\u00fcnden bu yana \u0130\u015fgalci \u00c7in asil toprak sahipleri olan Uygur ve di\u011fer T\u00fcrk topluluklar\u0131 do\u011frudan \u00f6ld\u00fcrme, yarg\u0131s\u0131z infaz, m\u00fcebbet hapis gibi yollarla soyk\u0131r\u0131ma tabi tutmaktad\u0131r. Her \u00e7e\u015fit fiziki i\u015fkenceler, i\u00e7 organlar\u0131 \u00e7alma, tecav\u00fcz, hakaret, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, hukuksuz tutuklama, dini inan\u00e7 h\u00fcrriyetlerinden mahrum b\u0131rakma, mal varl\u0131klar\u0131na el koyma, alimler kanaat \u00f6nderleri ve ayd\u0131nlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, zorla k\u00fcrtaj ve k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma, cami ve kutsal mek\u00e2nlar\u0131n tahrip edilmesi, Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar\u0131n \u00c7in\u2019deki fabrikalarda k\u00f6le i\u015f\u00e7i olarak zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, aileleri par\u00e7alama, \u00e7ocuk kamplar\u0131, ebeveynleri kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 e\u011fitme ve dil k\u00fclt\u00fcrlerini tan\u0131tma haklar\u0131ndan mahrum b\u0131rakma, ebeveynleri \u00f6ld\u00fcr\u00fclen yahut kamplara kapat\u0131lan \u00e7ocuklar\u0131 \u00c7inlilere zorla evlat olarak verme &nbsp;gibi zul\u00fcmleri uygulamaktad\u0131r. \u0130\u015fgalci \u00c7in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da uygulamakta oldu\u011fu t\u00fcm bu vah\u015fi cinayetleri i\u015fleyerek evrensel insan haklar\u0131 beyannamesindeki t\u00fcm maddelerini ihlal etmektedir. Hatta daha fazlas\u0131&nbsp;<strong>\u00c7in tam anlam\u0131yla Soyk\u0131r\u0131m su\u00e7u i\u015flemektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131 olarak, Uluslararas\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan Sivil Toplum Kurulu\u015flar\u0131 Birli\u011fi olarak her t\u00fcrl\u00fc me\u015fru yollarla, t\u00fcm imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 sarf ederek, Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fccadelemizde devam edece\u011fimizi tekrar s\u00f6ylemek istiyorum.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">S\u00d6ZDE \u0130NSAN HAKLARI SAVUNUCULARI<\/h3>\n\n\n\n<p>\u00c7in 73 senedir i\u015fgal yaparken, son 6 senedir soyk\u0131r\u0131m su\u00e7u i\u015flerken, k\u00f6le i\u015f\u00e7ilik ve zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma \u00fcr\u00fcnlerini ihra\u00e7 ederken, ve daha ileriye giderek uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f, insan haklar\u0131, evrensel de\u011ferleri korumas\u0131, g\u00fc\u00e7lendirmesi ve ezilen halklar\u0131 kurtarmas\u0131 gereken Uluslararas\u0131 kurulu\u015flar, insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri ve t\u00fcm \u00fclkeler \u00c7in\u2019in \u00e7irkin y\u00f6ntemleri ile i\u015flevsizle\u015ftirilirken, bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n, s\u00f6zde insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131n, sosyal ve siyasi hareketlerin sessiz kalmas\u0131,&nbsp;<strong>Do\u011fu T\u00fcrkistan sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmakta aciz gelmesi ve Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131n\u0131 kendine \u00f6l\u00fcme terk etmesi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en ac\u0131 ger\u00e7eklerinden biridir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>8 Milyon insan su\u00e7suz olarak toplama kamplar\u0131na kapat\u0131l\u0131rken, 500 binden fazla \u00e7ocuk kamp\u0131nda tutsakken, namuslar \u00e7i\u011fnenirken ve hayatlar kaybolurken Biz Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131 d\u00fcnyan\u0131n ve \u00f6zellikle T\u00fcrk-\u0130slam aleminin vicdan\u0131na sesleniyoruz. T\u00fcrkiye Cumhuriyet ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm \u00fclkeleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar yap\u0131lan t\u00fcm desteklere \u015f\u00fckran\u0131m\u0131z\u0131 sunmakla beraber kemi\u011fe dayanan bu zulm\u00fcn durdurulmas\u0131 i\u00e7in daha \u00e7ok mesafenin a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatmak isteriz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u00c7\u0130N&#8217;E YAPTIRIM&#8230;<\/h3>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan STK\u2019lar Birli\u011fi olarak, buraya toplanan T\u00fcm STK temsilcileri, kanaat \u00f6nderleri, aktivistler, aziz Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131m\u0131z ve bizi desteklemek i\u00e7in gelen t\u00fcm karde\u015flerimiz ile beraber T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131, \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131, T\u00fcm T\u00fcrk \u2013 \u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131, BM, AB ve di\u011fer Uluslararas\u0131 kurumlar\u0131 ve devletleri Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da soyk\u0131r\u0131m\u0131n durdurulmas\u0131 i\u00e7in daha verimli ad\u0131mlar\u0131 atmaya, \u00c7in\u2019e yapt\u0131r\u0131m uygulamaya, \u00c7in \u00fcr\u00fcnlerini boykot etmeye, soyk\u0131r\u0131m\u0131 k\u0131namaya ve kar\u015f\u0131 direnmeye, sesimize ses olmaya ve Do\u011fu T\u00fcrkistan soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 durmak i\u00e7in acil, verimli ve pratik ad\u0131mlar atmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz.&nbsp;<strong>\u00d6zellikle T\u00fcrkiye Cumhuriyetini b\u00f6lgede devam eden vah\u015feti durdurmak, her g\u00fcn daha korkun\u00e7 \u015fekilde hayat\u0131n\u0131 kaybetmekte olan su\u00e7suz insanlar, masum \u00e7ocuklar ve kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 koruma ve hayat\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in acil m\u00fcdahale etmeye, diplomatik, siyasi, ekonomi ve di\u011fer t\u00fcrl\u00fc \u00fcsluplar ile \u00c7in\u2019e bask\u0131 uygulamaya, Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131n\u0131n h\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in verimli inisiyatifleri geli\u015ftirmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bas\u0131n mensuplar\u0131na, t\u00fcm halk\u0131m\u0131za ve STK temsilcilerine ve organizat\u00f6r ekibine verdi\u011finiz destekten dolay\u0131 sayg\u0131lar\u0131m\u0131 sunuyorum.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in, Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;da koronavir\u00fcs bahanesiyle skandal uygulamalara imza atarak yol giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131, site kap\u0131lar\u0131n\u0131 kapatt\u0131. Bir apartmanda \u00e7\u0131kan yang\u0131n sonras\u0131 yollar\u0131n kapal\u0131 olmas\u0131 nedeniyle itfaiye 3 saat sonra olay yerine&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,282,281,280,279],"tags":[],"class_list":["post-7508","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cin-haberleri","category-turkistan-haberleri","category-uygur-haberleri","category-haberler","category-rapor-yayinlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7508"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7509,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7508\/revisions\/7509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}