![\"\"](\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/remote-300x225.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u0130sve\u00e7 merkezli Uygur haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc \u0130sve\u00e7 Uygur Komitesi (SUK), \u00c7in h\u00fck\u00fcmetini Do\u011fu T\u00fcrkistan’daki Uygurlar\u0131n ter\u00f6rle m\u00fccadele amac\u0131yla “yeniden e\u011fitildi\u011fi” y\u00f6n\u00fcndeki yanl\u0131\u015f anlat\u0131y\u0131 yaymakla su\u00e7lad\u0131. Komite, bu propagandan\u0131n, Uygurlara y\u00f6nelik \u00c7in\u2019in ger\u00e7ek g\u00fcndemini gizlemek amac\u0131yla haz\u0131rlanan bir ger\u00e7eklik \u00e7arp\u0131tmas\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Komite taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, “\u00c7in h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan yay\u0131lan ve Do\u011fu T\u00fcrkistan’daki Uygurlar\u0131n ter\u00f6rle m\u00fccadele amac\u0131yla ‘yeniden e\u011fitildi\u011fi’ iddias\u0131, ger\u00e7e\u011fi \u00e7arp\u0131tarak daha karanl\u0131k bir g\u00fcndemi gizlemek amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir anlat\u0131d\u0131r. Bu s\u00f6zde ‘yeniden e\u011fitim merkezleri’, asl\u0131nda kad\u0131nlar, erkekler, \u00e7ocuklar ve ya\u015fl\u0131lar dahil olmak \u00fczere milyonlarca Uygur’un k\u00fclt\u00fcrel ve dini kimliklerinin sistematik olarak silindi\u011fi geni\u015f bir toplama kamp\u0131 a\u011f\u0131d\u0131r. Bu, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131kla m\u00fccadele \u00e7abas\u0131 de\u011fil, devlet taraf\u0131ndan onaylanan bir soyk\u0131r\u0131m, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme ve zorla asimilasyon kampanyas\u0131d\u0131r” denildi.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klamada, 15 ya\u015f\u0131ndaki bir Uygur k\u0131z\u0131n\u0131n ter\u00f6rist olarak etiketlenip yeniden e\u011fitime g\u00f6nderilmesinin, \u00c7in\u2019in bask\u0131c\u0131 mekanizmas\u0131n\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren korkun\u00e7 bir kurgu oldu\u011fu belirtildi. SUK, “Bu ulusal g\u00fcvenlikle ilgili de\u011fil; bu, insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirmeye y\u00f6nelik kas\u0131tl\u0131 bir stratejidir. Bu kamplarda uygulanan zorunlu beyin y\u0131kama, organ toplama, k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma, a\u00e7 b\u0131rakma, infaz, psikolojik i\u015fkence ve fiziksel istismarlar, Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131n\u0131n ruhunu k\u0131rmak ve onlar\u0131 k\u00f6klerinden koparmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Tarihi olarak Do\u011fu T\u00fcrkistan, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fclkeyken 1949 y\u0131l\u0131nda \u00c7in taraf\u0131ndan i\u015fgal ve ilhak edilmi\u015ftir. O zamandan beri, sistematik bask\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m olarak nitelendirilebilecek bir s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bir milyondan fazla Uygur \u00e7ocu\u011funun ailelerinden zorla al\u0131n\u0131p \u00c7in devletine ait tesislere yerle\u015ftirilmesi, Uygur kimli\u011fini k\u00f6k\u00fcnden yok etmeye y\u00f6nelik hesaplanm\u0131\u015f bir \u00e7abad\u0131r. Bu \u00e7ocuklar, dillerinden, k\u00fclt\u00fcrlerinden ve inan\u00e7lar\u0131ndan kopar\u0131l\u0131p devletin asimilasyonist g\u00fcndeminin bir par\u00e7as\u0131 haline getirilmektedir.<\/p>\n
Ayn\u0131 a\u00e7\u0131klamada, “\u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin devlet destekli propagandada zorla kullan\u0131lan Uygur tan\u0131kl\u0131klar\u0131, bu aldatmacan\u0131n bir ba\u015fka katman\u0131d\u0131r. Bu bireyler, bask\u0131 alt\u0131nda konu\u015fan, k\u00fcresel alg\u0131y\u0131 manip\u00fcle etmek ve devam eden vah\u015fetlerden dikkatleri ba\u015fka y\u00f6ne \u00e7ekmek i\u00e7in kullan\u0131lan piyonlard\u0131r. Bu, soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131na kar\u015f\u0131 bir savunma de\u011fil; rejimin iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in korku ve zorlamay\u0131 silah haline getirmeye istekli oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r” denildi.<\/p>\n
SUK, \u00c7in\u2019in Uygur toplulu\u011funa y\u00f6nelik belgelenmi\u015f vah\u015fetleri “Bat\u0131 medyas\u0131n\u0131n yalanlar\u0131” olarak reddetmesini, sorumluluktan ka\u00e7maya y\u00f6nelik \u015feffaf bir giri\u015fim olarak nitelendirdi. SUK, uluslararas\u0131 toplumun \u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki eylemlerini sadece insan haklar\u0131 ihlalleri olarak de\u011fil, soyk\u0131r\u0131m, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme ve i\u015fgalin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Do\u011fu T\u00fcrkistan, \u00c7in\u2019in de\u011fil, yasad\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde i\u015fgal edilmi\u015f ve \u015fimdi sistematik olarak yok edilmekte olan bir yerdir.<\/p>\n
SUK, k\u00fcresel toplumun bu vah\u015fetler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 kay\u0131ts\u0131z kalamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Bu t\u00fcr a\u00e7\u0131k uluslararas\u0131 hukuk ihlalleri ve insanl\u0131k onuruna kar\u015f\u0131 yap\u0131lan ihlaller kar\u015f\u0131s\u0131nda, propagandan\u0131n perdesini aralamak ve bu eylemleri ger\u00e7ekte olduklar\u0131 \u015fekilde -hesaplanm\u0131\u015f ve ac\u0131mas\u0131z bir soyk\u0131r\u0131m, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme ve i\u015fgal kampanyas\u0131- ele almak zorunludur. T\u00fcm bir k\u00fclt\u00fcr tarihin sayfalar\u0131ndan silinmeden \u00f6nce, kararl\u0131 uluslararas\u0131 eylem i\u00e7in zaman \u015fimdidir.<\/p>\n