![\"\"](\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Cultural-Erasure-in-Xinjiang-300x177.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Do\u011fu T\u00fcrkistan Ulusal Hareketi (ETNM), ABD merkezli bir kurulu\u015f olarak Do\u011fu T\u00fcrkistan’daki Uygur M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmaya adanm\u0131\u015f bir organizasyon olarak, \u00c7in’i Uygur k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve miras\u0131n\u0131 sistematik olarak yok etmesinden dolay\u0131 sert bir \u015fekilde k\u0131nad\u0131.
\nOrganizasyon, uluslararas\u0131 toplumu, insan haklar\u0131 yetkililerini ve aktivistleri Pekin’in bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 kararl\u0131 ad\u0131mlar atmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.
\nETNM, (Twitter) \u00fczerinde yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamada, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetini 16.000’den fazla camiyi y\u0131kmakla ve di\u011fer dini alanlar\u0131 barlara ve kul\u00fcplere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekle su\u00e7lad\u0131. “\u00c7in h\u00fck\u00fcmeti, Do\u011fu T\u00fcrkistan ulusunun kimli\u011fini ortadan kald\u0131rmak ve Do\u011fu T\u00fcrkistan i\u015fgalini devam ettirmek i\u00e7in hesaplanm\u0131\u015f bir strateji y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel k\u00f6klerimizi silmek i\u00e7in Pekin, 16.000’den fazla camiyi y\u0131kt\u0131, dini alanlar\u0131 barlara ve kul\u00fcplere \u00e7evirerek kutsal alanlar\u0131m\u0131z\u0131 kirletti ve say\u0131s\u0131z tarihi Uygur mahallesini yok etti,” dedi.
\nOrganizasyon Bu eylemlerin, Do\u011fu T\u00fcrkistan ulusunun kimli\u011fini silmeyi ama\u00e7layan bir stratejinin par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu iddia etti.
\nOrganizasyon ayr\u0131ca, M\u00fcsl\u00fcman \u00e7o\u011funluklu \u00fclkeler, \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (OIC) ve Orta Asya Cumhuriyetleri’ni, \u00c7in’in Uygur M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na y\u00f6nelik kampanyas\u0131na kar\u015f\u0131 sessiz kalmakla su\u00e7lad\u0131.
\nETNM, bu kurumlar\u0131n Do\u011fu T\u00fcrkistan’daki insan haklar\u0131 ihlallerine g\u00f6z yumdu\u011funu ve baz\u0131 durumlarda \u00c7in’in eylemlerini destekledi\u011fini belirtti.
\nAvustralya Stratejik Politika Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn (ASPI) 2021 raporuda,uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla b\u00f6lgedeki camilerin y\u00fczde 20’sinden fazlas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bir\u00e7o\u011funun y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya ba\u015fka ama\u00e7larla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.
\nDo\u011fu T\u00fcrkistan, d\u00fcnyan\u0131n en yo\u011fun g\u00f6zetlenen b\u00f6lgelerinden biri haline gelirken, y\u00fcz tan\u0131ma teknolojisi gibi geni\u015f \u00e7apl\u0131 izleme y\u00f6ntemleri kullan\u0131l\u0131yor. Uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli toplama kamplar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011fruluyor. \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti bu tesisleri “yeniden e\u011fitim” kamplar\u0131 olarak tan\u0131mlasa da, uluslararas\u0131 g\u00f6zlemciler ve insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, bu kamplar\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131n\u0131n kimli\u011fini silmeye y\u00f6nelik tutuklama merkezleri olarak de\u011ferlendiriyor.
\nETNM, d\u00fcnya genelini Do\u011fu T\u00fcrkistan’daki k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131 tan\u0131maya ve Uygur halk\u0131n\u0131 desteklemeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n