{"id":7612,"date":"2024-12-10T22:50:17","date_gmt":"2024-12-10T14:50:17","guid":{"rendered":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/?p=7612"},"modified":"2024-12-10T22:51:42","modified_gmt":"2024-12-10T14:51:42","slug":"urumcideki-rabia-kadir-alisveris-merkezi-yikildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/urumcideki-rabia-kadir-alisveris-merkezi-yikildi\/","title":{"rendered":"Urum\u00e7i\u2019deki Rabia Kadir Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi Y\u0131k\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-7613\" src=\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rabiye-qadir-sariyi-1-300x195.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"195\" srcset=\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rabiye-qadir-sariyi-1-300x195.jpg 300w, https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rabiye-qadir-sariyi-1-1024x664.jpg 1024w, https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rabiye-qadir-sariyi-1-768x498.jpg 768w, https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rabiye-qadir-sariyi-1-1536x996.jpg 1536w, https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rabiye-qadir-sariyi-1.jpg 2031w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-7614\" src=\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/9f32fb8e-7f94-438a-a624-3ff609098305-300x192.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"192\" srcset=\"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/9f32fb8e-7f94-438a-a624-3ff609098305-300x192.jpeg 300w, https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/9f32fb8e-7f94-438a-a624-3ff609098305.jpeg 620w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>Urum\u00e7i\u2019deki Rabia Kadir Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi Y\u0131k\u0131ld\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Uygur toplumu ve Orta Asya i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6nemli bir yer edinmi\u015f olan Urum\u00e7i\u2019deki <strong>Rabia Kadir Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi<\/strong>, ge\u00e7ti\u011fimiz Cuma g\u00fcn\u00fc y\u0131k\u0131ld\u0131. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan itibaren Uygur i\u015f insanlar\u0131n\u0131n yeti\u015fmesine hem maddi hem de manevi katk\u0131 sa\u011flayan bu merkez, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n sembol yap\u0131lar\u0131ndan biri olarak tan\u0131n\u0131yordu. Ancak 5 Temmuz 2009 olaylar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00c7inli yetkililer, binan\u0131n sahibi olan Rabia Kadir\u2019i olaylar\u0131n azmettiricisi olmakla su\u00e7lad\u0131 ve al\u0131\u015fveri\u015f merkezinin faaliyetlerini durdurdu.<\/p>\n<h3><strong>Y\u0131k\u0131m \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Bilgilendirme Yap\u0131lmad\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>ABD\u2019de ya\u015fayan Uygur aktivist Z\u00fcmret Davut\u2019un aktard\u0131\u011f\u0131 bilgilere g\u00f6re, \u00c7inli yetkililer binan\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131yla ilgili ne Rabia Kadir\u2019e ne de Urum\u00e7i\u2019deki ailesine herhangi bir bilgilendirme yapt\u0131. Y\u0131k\u0131m\u0131n gerek\u00e7esi hakk\u0131nda kamuoyuna resmi bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yerel yetkililer de bu konuda sorular\u0131 yan\u0131tlamaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Rabia Kadir Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi\u2019nin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn \u00e7evrede g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri art\u0131r\u0131ld\u0131. Binan\u0131n bulundu\u011fu yol ve \u00e7evresindeki sokaklar g\u00f6zetim alt\u0131na al\u0131nd\u0131; yak\u0131ndaki turistik b\u00f6lgelere giri\u015f yasakland\u0131. Y\u0131k\u0131m \u00f6ncesinde civardaki i\u015f yerleri ve binalar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde genelge yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenildi.<\/p>\n<h3><strong>Patlama ve Y\u0131k\u0131m \u0130ddialar\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Baz\u0131 kaynaklar, binan\u0131n patlat\u0131larak y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Kimli\u011finin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 istemeyen bir yetkili, y\u0131k\u0131m\u0131n &#8220;bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde&#8221; ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7aba harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederken, patlama seslerinin ve yo\u011fun polis varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n halk aras\u0131nda korkuya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Bu durum, olay\u0131n yerel halk taraf\u0131ndan h\u0131zla duyulmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p>Y\u0131k\u0131m s\u0131ras\u0131nda \u00e7evredeki d\u00fckkanlar\u0131n kapal\u0131 oldu\u011fu, al\u0131\u015fveri\u015f merkezinin bulundu\u011fu alan\u0131n tamamen g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerince \u00e7evrelendi\u011fi bildirildi. <strong>Urum\u00e7i\u2019deki bir turizm b\u00fcrosu yetkilisi, telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde binan\u0131n y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131.<\/strong><\/p>\n<h3><strong>Bir D\u00f6nemin Sembol\u00fcyd\u00fc<\/strong><\/h3>\n<p>1990 y\u0131l\u0131nda in\u015fa edilen Rabia Kadir Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi, toplam 30.000 metrekarelik alan\u0131yla 600\u2019den fazla ma\u011faza, konferans salonlar\u0131, d\u00fc\u011f\u00fcn salonlar\u0131, derslikler ve otel odalar\u0131ndan olu\u015fuyordu. Ticari bir merkez olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, milliyet\u00e7i ayd\u0131nlar i\u00e7in bir bulu\u015fma noktas\u0131, gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yeti\u015fti\u011fi bir alan ve hay\u0131rseverlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 yeri olarak hizmet vermi\u015fti.<\/p>\n<p>Yabanc\u0131 Uygur aktivistler, bu yap\u0131n\u0131n yaln\u0131zca Uygur mimarisinin ve geleneksel ticaret becerilerinin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Rabia Kadir\u2019in D\u00fcnya Uygur Kongresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki siyasi iradenin de sembol\u00fc oldu\u011funu belirtti. 2009 y\u0131l\u0131nda Rabia Kadir\u2019in hapse at\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bina m\u00fch\u00fcrlenmi\u015f ve faaliyetlerine son verilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Y\u0131llar boyunca Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen insanlar\u0131n bir araya geldi\u011fi, i\u015f ve dostluk ba\u011flar\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu bir merkez olan Rabia Kadir Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131, Uygur toplumu i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>kaynak: Radio Free Asia (RFA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Urum\u00e7i\u2019deki Rabia Kadir Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi Y\u0131k\u0131ld\u0131 Uygur toplumu ve Orta Asya i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6nemli bir yer edinmi\u015f olan Urum\u00e7i\u2019deki Rabia Kadir Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi, ge\u00e7ti\u011fimiz Cuma g\u00fcn\u00fc y\u0131k\u0131ld\u0131. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan itibaren&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":7613,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[282,280],"tags":[],"class_list":["post-7612","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkistan-haberleri","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7612"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7615,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7612\/revisions\/7615"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iuhrdf.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}